OVN publiceert nieuwe handreiking voor klachtgericht onderzoek

Eind november publiceerde de OVN een nieuwe handreiking voor klachtgericht onderzoek bij patiënten van 18 jaar en ouder. 

Het voorgaande document voor optometrisch basisonderzoek dateerde uit 2013. Sinds die tijd zijn de ontwikkelingen rondom optometrische zorgverlening veranderd om passende, betaalbare en toegankelijke zorg te bieden. 

De nieuwe OVN-handreiking klachtgericht onderzoek is opgesteld door leden van een speciale OVN-werkgroep met optometristen werkzaam in de eerste lijn, tweede lijn en het onderwijs.

Mede door de waardevolle feedback van OVN-leden in de commentaarronde is de werkgroep ─ bestaande uit Amy Rijkers, Karin van den Nieuwendijk-De Bruin, Sigrid Müller-Schotte, Judith Haring en Nelleke Brand ─ tot deze geautoriseerde versie van de handreiking gekomen.

Sterk aanbevolen testen

De werkgroep geeft met deze nieuwe handreiking duidelijkheid over wat sterk aanbevolen onderzoeken zijn als een patiënt met klachten bij de optometrist komt, en welke testen er op indicatie gedaan kunnen worden.

Dit betekent concreet dat als een volwassen patiënt met een klacht bij de optometrist komt, deze optometrist op basis van de nieuwe handreiking in ieder geval de volgende sterk aanbevolen testen doet:

• Algehele indruk en observatie patiënt;
• Anamnese;
• Visus veraf en nabij (inclusief pinhole indien ≤ 0,8);
• Pupilgrootte en pupilreacties;
• Spleetlamponderzoek;
• Meting van de intraoculaire druk (bij voorkeur: applanatoir);
• Gedilateerde fundusscopie centraal en perifeer.

Als het nodig is, dan kan de optometrist hier onderbouwd van afwijken vanwege zorginhoudelijke afwegingen (goed hulpverlenerschap). Dit dient dan duidelijk te worden genoteerd in het patiëntendossier.

Aanvullende testen alleen op indicatie

Testen op indicatie betekent dat aanvullende testen worden uitgevoerd die nodig zijn om de zorgvraag van de patiënt goed te onderbouwen óf als tijdens het onderzoek afwijkingen worden opgemerkt en deze met aanvullende testen zorgvuldig(er) in kaart worden gebracht om tot een diagnose te komen.

Juridisch kader

De handreiking gaat ook in op de toepassing van de handreiking in de praktijk. Wat als in een zorgomgeving normen gehanteerd worden die met de handreiking botsen? Bijvoorbeeld als de werkwijze volgens de handreiking afwijkt van die van het protocol in een ziekenhuis. Wat zijn dan vanuit de wetgeving de verantwoordelijkheden van de optometrist, wat moet bespreekbaar gemaakt worden en wat moet er genoteerd worden in het patiëntendossier?

Tot slot

Om handreiking bondig te houden, zijn de onderzoeken op hoofdlijnen uitgewerkt. De werkgroepleden adviseren om er even voor te gaan zitten en het document een keer goed door te lezen, zodat ─ als er zich een situatie voordoet die mogelijk om een andere aanpak vraagt dan je ‘gewend bent’ ─ je weet dat je in deze handreiking meer hierover kunt opzoeken.